W XII wieku pojawił się w Polsce testament. Po raz pierwszy pojawił się prawdopodobnie za czasów Solona w Atenach – na początku adopcyjny. Nie funkcjonuje zasada swobody testowania. Propagatorem w Polsce był kościół. Często dla salwacji duszy dokonywano darowizn (donacji). Krewniacy mogli wywłaszczać z darowizn w drodze retraktu. Stąd dążenia kościoła do rozszerzenia swobody testowania na cały majątek, co jednak szło dość opornie z uwagi na niechęć szlachty. W XVI wieku zakazano testamentów. Do XVI wieku można było rozporządzać, ale tylko częścią majątku (trzecizna – jedną trzecią majątku).Prawo miejskie znało testamenty. Mogły one przyjąć formę publicznych lub prywatnych. Publiczne – ogłaszane w obecności czynnika urzędowego, przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania danej osoby, która Brala udział w konkretnej sprawie.
