Prawo cywilne

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:40:52 +0000

Prawo cywilne stanowi odrębną, a zarazem najważniejszą cześć prawa każdego kraju, który wyznaje zasadę praworządnego państwa. Prawo cywilne ulegało na przestrzeni wieków różnym podziałom, przede wszystkim ze względu na materię jaką się zajmowało. Dziś dziedzina ta stanowi potężny ładunek edukacyjny i nie tylko. Większość spraw, które nas prawnie bezpośrednio dotyczą to właśnie sprawy z zakresu prawa cywilnego. Prawo cywilne obejmuje takie dziedziny jak, zobowiązania, prawo rzeczowe, prawo rodzinne, prawo spadkowe. Zatem jest to ogromna materia, materia ta posiada bardzo ciekawą historię, która w Polsce kształtuje się już od czasów średniowiecza, to życie, bieg historii spowodowały, że zaistniała potrzeba stanowienia prawa, aby zagwarantować bezpieczeństwo obywatelom naszego kraju. Prawo cywilne charakteryzuje się tym ,że na jego powierzchni nie można popełnić przestępstwa, a jedynie delikt.

Dziedziczenie testamentowe

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:40:47 +0000

W XII wieku pojawił się w Polsce testament. Po raz pierwszy pojawił się prawdopodobnie za czasów Solona w Atenach – na początku adopcyjny. Nie funkcjonuje zasada swobody testowania. Propagatorem w Polsce był kościół. Często dla salwacji duszy dokonywano darowizn (donacji). Krewniacy mogli wywłaszczać z darowizn w drodze retraktu. Stąd dążenia kościoła do rozszerzenia swobody testowania na cały majątek, co jednak szło dość opornie z uwagi na niechęć szlachty. W XVI wieku zakazano testamentów. Do XVI wieku można było rozporządzać, ale tylko częścią majątku (trzecizna – jedną trzecią majątku).Prawo miejskie znało testamenty. Mogły one przyjąć formę publicznych lub prywatnych. Publiczne – ogłaszane w obecności czynnika urzędowego, przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania danej osoby, która Brala udział w konkretnej sprawie.

Dziedziczenie beztestamentowe

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:40:41 +0000

W prawie polskim obowiązywała zasada, że spadek dziedziczą zstępni – synowie zmarłego w częściach równych. Kobiety są wykluczone z dziedziczenia ze względu na istniejący system posagowy. Od XIII wieku w dziedziczeniu beztestamentowym biorą udział również krewni boczni, pod warunkiem, że krewni wyższego stopnia nie dożyli chwili otwarcia spadku. Zanim to nastąpiło – spadek stawał się puścizną, przechodził na własność panującego, stąd naciski na zmianę prawa.Małżonkowie nie dziedziczą po sobie – majątek mężczyzny przypada synom, kobiety – córkom.Przyjęcie spadku w sposób prosty przyjmowany w Polsce – spadkobierca odpowiada za długi spadkodawcy nawet swoim majątkiem lub majątkiem i inwentarza (spadkobierca ponosił odpowiedzialność za wszelkie długi tylko i wyłącznie masą czynną spadku, a nie majątkiem, który miał przed dziedziczeniem)

Dziedziczenie

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:40:28 +0000

Mamy następujące zasady przechodzenie czyli dziedziczenia, pierwsza z nich dotyczy dziedziczenia beztestamentowego , w którym udziały spadkobierców w masie spadkowej wyznacza prawo. Dziedziczenia testamentowego , w którym testator rozporządza swoim majątkiem. Przeciwtestamentowego służy ochronie tych krewniaków, którzy dziedziczyliby, gdyby testamentu nie było (były różne systemy)Scheda przenoszona na spadkobierców. Kwestie rodowe (dobra natury osobistej) wchodziły w skład materii dziedzicznej. Instytucje dziedziczenia przejęte zostały następnie prawa niemieckiego, Gerade – część spadku, do której wchodziły urządzenia domowe, klejnoty, ubrania. Dziedziczyły je córki ale nie stanu duchownego. Zstępni wykluczali rodziców, rodzice wykluczali krewnych drugiego stopnia, ci z kolei – trzeciego stopnia itd

Małżeństwo

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:40:14 +0000

Najstarszą formą małżeństwa była małżeństwo wyznaniowe i do XIII w. miało wyłącznie taki charakter. Do świeckich małżeństw zaliczamy przede wszystkim małżeństwo jako najstarsza forma i sposób zawarcia – porwanie niewiasty. Porywający jednak okrywa się infamią, a dziewczyna zostaje wydziedziczona. Można je było zawierać w drodze umowy – kobieta przechodziła z rąk do rąk jak element inwentarza domowego. Umowy formalne małżeńskie gdzie konieczne jest dokonanie określonych aktów symbolicznych, w których kobieta bierze udział – nie jest już przedmiotem transakcji. Składa się z kilki etapów: zmówin (rola dziewosłęba) odpowiadających mowie przedwstępnej; zda win – uroczystych zaślubin będących efektem zmówin, wykonania zobowiązania, które wynikało ze zmówin; pokładzin w obecności świadków formalny akt zawarcia

Władza ojca

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:40:09 +0000

Ojciec miał władzę nad żonę i dziećmi z prawego łoża. Pochodzenie z nieprawego łoża stanowiło poważną ujmą; dziecko takie mogło być jednak legitymizowane, czyli przyjęte do rodziny decyzją ojca. Kościół dopuszczał taka legitymizację; dziecko legitymizowane było nazywane dzieckiem naturalnymi. Aby były traktowane jak dzieci prawne, rodzice musieli stać się małżeństwem. W XVI w. odebrano ojcu prawo legitymizacji (nie mógł usynawiać syna z nieprawego łoża). Kompetencje przyjął na siebie Sejm. Zakres władzy ojcowskiej był szeroki, posiadał on prawo przyjęcia do rodziny, prawo karcenia (żony i dzieci) – w sposób ograniczony, nie mógł pozbawiać życia. Karcenie najczęściej przyjmowało postać kar cielesnych, sprawowanie majątku rodziny – niedziały ojcowskie, wydawanie zgody na ślub córki. Pokrewieństwo prawne było związane z przysposobieniem – adopcją.

Stosunki rodzinne a prawo

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:40:02 +0000

Stosunki rodzinne wynikające z pokrewieństwa naturalnego (związki krwi, wspólny przodek zarówno od strony matki jak i od strony ojca i sztucznego (prawne). Pokrewieństwo ze związki krwi można było podzielić na to w linii bocznej i prostej (wstępującą – przodkowie, ascendenci i zstępująca – potomkowie, descendenci). Linia boczna ma wspólnego przodka, np. kuzyni. Krewniaków różnie nazywano. Poszczególnych krewnych starannie odróżniano (wuj – stryj, teść – świekr). Rodzinę tworzyli krewni i powinowaci (także małżonek).Wyznaczanie stopni pokrewieństwa odbywało się na dwa sposoby , przy pomocy komutacji rzymskiej – liczba urodzeń niezbędnych do powstania tego pokrewieństwa oraz pokrewieństwo wyznaczało przy pomocy komutacji kanonicznej – liczba pokoleń do wspólnego przodka. Najstarszy system rodzinny był oparty o władzę ojcowską.

Formy pisemne umów

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:39:57 +0000

Formy pisemne umów istnieją od XIII w. jest to instytucja dająca ważność, nie tylko potwierdzenie. Forma pisemna może być zastrzeżona także dla formy dowodowej. Czasami byli potrzebni świadkowie, przy których należało spisać oświadczenie woli, aby umowa była w ogóle ważna. Dla umocnienia służyło gwarantowanie tego, ze świadczenie zostanie wykonane. Umacnianie umów następowało dzięki instytucjom, które wcześniej służyły przejęciu odpowiedzialności za cudzy dług (rękojmia i zastaw). Zaliczymy do nich także załogę, która gościła w domostwie dłużnika do czasu, kiedy dłużnik świadczenia spełnił. Inną instytucja była instytucja łajania, czyli łajano (np. w piśmie, w mowie, z ambony) dłużnika również do czasu spełnienia przez niego świadczenia. Z momentem spełnienia świadczenia gasło prawo do łajania.

Umowy

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:39:51 +0000

Długi czas istniało przekonanie, że jednak powinien być jakiś dowód, dlatego nazywano je umowami gołymi. Aby umowy dawały pewność w XIII w. składano oświadczenia na piśmie. Zanim to nastąpiło, należało je utwierdzać, aby były ważne i skuteczne, należało je potwierdzić w celu wywołania jej ważności. Nie była możliwa do zaskarżenia i odwołania. Potwierdzenie skutkowało niewzruszalnością i niezmiennością. Następowało ono zazwyczaj w drodze przysięgi, klątwy (często na Boga). Instytucja współprzysięgi, czyli przysięganie przez świadków, którzy przyrzekali to samo, co dłużnik (potrzebna np. przy składaniu przysięgi przy świadczeniu wartym więcej niż 20 grzywien) i rękojestwa działała także na gruncie prawa procesowego. Mogła to być także lid, wypitka czyli wspólne biesiadowanie jak również przybicie – nie było ważnej umowy bez przybicia.

Źródła zobowiązań w średniowieczu

admin — Sun, 28 Mar 2010 15:39:43 +0000

Źródłami zobowiązań w średniowieczu były przede wszystkim umowy zwane ślubami lub zmowami przyjmowały różną postać. Mogą mieć charakter umów realnych ich skutek w postaci przejścia prawa wywołany przez faktyczne działanie, czynność realna, wydanie rzeczy z ręki do ręki np. umowa przechowania, obecnie: przeniesienie własności rzeczy oznaczonych co do gatunku lub rzeczy przyszłych. Mogły mieć charakter umów formalnych – istota jest oparcie na ścisłym formalności, na symbolice tej czynności. Prawa charakteryzowało się w różnych dziedzinach na symbolice dokonywania określonych aktów, mających skutek wywołać. Umowa formalna była wieloetapowa składała się z ślubowania wiary, wadiacji. Mamy również umowy konsensualne, które skutek prawny wywołują poprzez zgodne oświadczenie woli, poprzez porozumienie, bez potrzeby wydawania rzeczy.