Ojciec miał władzę nad żonę i dziećmi z prawego łoża. Pochodzenie z nieprawego łoża stanowiło poważną ujmą; dziecko takie mogło być jednak legitymizowane, czyli przyjęte do rodziny decyzją ojca. Kościół dopuszczał taka legitymizację; dziecko legitymizowane było nazywane dzieckiem naturalnymi. Aby były traktowane jak dzieci prawne, rodzice musieli stać się małżeństwem. W XVI w. odebrano ojcu prawo legitymizacji (nie mógł usynawiać syna z nieprawego łoża). Kompetencje przyjął na siebie Sejm. Zakres władzy ojcowskiej był szeroki, posiadał on prawo przyjęcia do rodziny, prawo karcenia (żony i dzieci) – w sposób ograniczony, nie mógł pozbawiać życia. Karcenie najczęściej przyjmowało postać kar cielesnych, sprawowanie majątku rodziny – niedziały ojcowskie, wydawanie zgody na ślub córki. Pokrewieństwo prawne było związane z przysposobieniem – adopcją.
